De mythe van toxische positiviteit: een nuchtere blik
Wat is toxische positiviteit precies?
Eerst een aantal definities:
Toxische positiviteit is een term die we gebruiken voor een vorm van positiviteit die door mensen wordt ervaren als onprettig, triggerend of zelfs emotioneel ontregelend.
Met positiviteit bedoel ik alle uitingsvormen: opmerkingen, slogans, aanmoedigingen, Instagram-posts, posters, reclames, muziek, video’s — alles wat een “+” wil uitstralen.
Positief betekent voor mij simpelweg: het is goed, en het kan nóg beter. Een waardering van wat er nu is, vaak met een optimistische toevoeging richting de toekomst.
Het woord toxisch betekent letterlijk giftig, maar wordt nu vooral gebruikt als modewoord om aan te geven dat iets als onprettig of schadelijk wordt ervaren. Denk aan: toxische relaties, toxische mensen, toxische werksfeer, toxische productiviteit. In poppsychologie staat “toxisch” meestal voor: dit voelt écht niet oké voor mij.
In de psychologie betekent een trigger: iets wat een trauma heractiveert wat niet ervaren wordt als een herinnering maar iets wat echt nu gebeurt.
In alledaags taalgebruik betekent het vaak: ik word geraakt — negatief geraakt.
Wat er met schadelijk bedoelt word is mij niet helemaal duidelijk.
Emoties zijn nooit toxisch
Zoals je misschien al vermoedt, is toxische positiviteit geen feit.
Mensen verschillen enorm in wat ze irritant, schadelijk of juist helpend vinden.
Wat ik nog belangrijker vind: emoties zijn nooit toxisch. Ze kunnen verschrikkelijk voelen maar ze kunnen je niet echt schaden. Ze kunnen je wel wat vertellen.
Emoties brengen je informatie.
Ze laten zien wat je gelooft, wat je denkt, hoe je naar de wereld kijkt.
Informatie kan niet fout zijn — alleen hoe we ermee omgaan maakt het soms ingewikkeld.
Bijvoorbeeld als we iemand (online) de schuld geven en willen controleren, zodat wij ons niet meer geraakt hoeven voelen.
Wat voor de één “schadelijk voelt”, laat een ander volledig koud.
“Toxisch” is niet objectief, maar een persoonlijke, subjectieve, ervaring.
Dat maakt die evaring natuurlijk niet minder waardevol. Misschien juist waardevoller!
Als je iets als toxisch ervaart
Als jij de term toxische positiviteit gebruikt, of iemand anders, gaat het niet over het feit maar over de betekenis die aan dat feit wordt gegeven. Een gedachte erover.
Ervaar jij bepaalde vormen van positiviteit als toxisch?
Wees dan nieuwsgierig. En mild. Vooral mild.
Er is iets geraakt in jou.
Dat hoeft niet weg. Het hoeft niet gefixt.
Het mag er zijn.
De echte vraag is:
Wat is er precies geraakt?
En wat gebeurt er als je jezelf toestaat om dat gewoon te voelen?
