hoe doe je dat

Ik wil wel mediteren maar het lukt niet

Leestijd: 3 minuten

Wat als je wel wílt mediteren, maar het lukt je niet? In dit artikel 10 tips om je hiermee te helpen, én een lijstje misvattingen die je misschien onbewust als excuus gebruikt.

10 tips om toch te mediteren

1. Plan: formele meditaties kosten tijd, dus moet je ze in je schema plannen. Anders gebeurt het niet. Je kunt het er niet bij doen. Je kunt het er niet tussen proppen.

2. Ken jezelf: als je weet dat je ’s avonds te moe bent of je de verleiding van Netflix niet kan weerstaan, plan ’t dan op een ander moment.

3. Begin klein: elke dag 2 minuten. Elke dag 5 minuten. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat elke dag een beetje meer zoden aan de dijk zet dan een keer per week ‘er eens goed voor gaan zitten’. (wel plannen natuurlijk, zie punt 1).

4. Kleuterincentives. Bij mij werkt een vinkje in mijn agenda. Misschien bij jou een sticker op een schema op de koelkast voor elke dag mediteren? (ik ben serieus).

5. Maak het onderdeel van je identiteit. Ik ben iemand die mediteert. Ik ben iemand die goed voor zijn gezondheid zorgt. Ik ben iemand die zich aan zijn eigen afspraken houd.

6. Doe het samen. Eén keer per week met een groep mediteren kan je een kickstart geven voor thuis mediteren. Bijvoorbeeld via Meditation Popup, Centrum voor Mindfulness, Stadsverlichting, of een mindfulnesscentrum of yogastudio in de buurt.

7. Informele meditaties tellen ook! Ook al schrijf ik vaak over het belang van formele meditaties, soms is het leven te hectisch. Bijvoorbeeld als je kleine kinderen hebt. Dan zijn de informele meditaties geweldig. Eet met aandacht, knuffel met aandacht, badder met aandacht. Dit noemen we dan wel ‘informeel’ maar dat betekent in geen enkel opzicht onbelangrijk. Sterker nog, hier gáát het om.

We mediteren niet om beter te worden in mediteren, maar om beter te worden in het leven. 

8. Wees lief voor jezelf. Als je een paar dagen niet hebt gemediteerd, of een paar weken of een paar maanden of een paar jaar. Je kunt altijd weer opnieuw beginnen.

9. Formuleer je eigen motivatie. Waarin merk je dat mediteren je leven beter maakt? Betere slaap, assertiever, ontspanning, meer overzicht, meer vriendelijkheid… Registreer het! Als houvast als het tijdelijk niet lukt, of als er ‘niks lijkt te gebeuren’.

10. Steun op wetenschappelijk onderzoek. Het boek Meditatie – blijvende effecten op lichaam, geest en hersenen van Goleman en Davidson geef een mooi overzicht, uitleg en uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek van de afgelopen 30 jaar.

Misvattingen over meditatie

Wees je bewust van misvattingen over meditatie die je stiekempjes – ongemerkt – als excuus gebruikt, zoals:

mediteren is ‘je hoofd leeg maken’ (en dat kan ik niet). Nein, klopt niet. Gedachten mogen er gewoon zijn. Niet goed of fout, maar normaal.

mediteren is ‘superstil zitten’ (en dat kan/wil ik niet). Je mag bewegen. Doe het bewust ;-). Of doe een wandelmeditatie of yoga. Niet doen / zijn is niet hetzelfde als een levend standbeeld zijn op de Dam. Het is bewust worden van onze verslaving aan doendoendoen. En ons automatisme om te bewegen als het even onprettig of saai is.

mediteren is ‘fijn en ontspannen’ (maar bij mij niet). Mindfulness is aandacht voor alles wat er is, op een niet-oordelende manier. Dus ook de onrust, irritatie, verveling. Soms is je ervaring in meditatie een weerspiegeling van wat er dagelijks gaande is. Een pruts-meditatie is leerzaam want het maakt je vertrouwd met ‘dat je wel eens prutst’. Dat weet je natuurlijk wel, maar wanneer ben je daar nu eens op een niet-oordelende manier bij?

mediteren is verloren tijd (want ik ben niet productief). Klopt niet helemaal. Je bent aan het opladen door te pauzeren, te rusten. Net als je telefoon – die vul je ook dagelijks met stroom. Anders doet ie het niet.

je moet het wel goed doen (en ik doe het echt niet goed). Nope. Het gaat om de intentie om tijd te nemen, voor jezelf te zorgen en je niet-oordelende aandacht te oefenen. Het is een beoefening, niet een behaling. Als je onzeker bent over je techniek kun een mindfulnesstrainer of meditatieleraar vragen, een retraite doen of nieuwe begeleide meditaties luisteren.

Geen gewoontevorming

Dit thema fascineert me. Ik heb er een aantal boeken over gelezen. Zelfs een artikel over geschreven. En toch constateerde ik een tijdje terug, gefrustreerd, dat mediteren na al die jaren nog steeds geen gewoonte was geworden (ondanks punt 4 en 5). Ik moest mijzelf er nog altijd toe zetten. “Wat teleurstellend” somberde ik zielig op de bank (punt 8 even vergeten).

En plots was er een moment van helderheid. Weet je wat, Heleen, het is geen gewoonte geworden. Nou én! (punt 8 weer teruggevonden) Dan doe je het gewoon zónder dat het een gewoonte is. Het is je te belangrijk om te stoppen omdát het niet vanzelf gaat (zie punt 9).

En pardoes – op het moment dat ik het accepteerde (wederom, punt 8) – het gaat zoals het gaat – ging het opeens ‘automatischer’. Dat is natuurlijk niet echt een woord. Het is óf automatisch, of niet. Tussenin bestaat niet. Maar er kwam een routine in ‘mij ertoe zetten’. Wonderlijk.

Kleine stapjes, blijkt maar weer. En goed kijken zonder te oordelen. Dan zie je altijd meer.